Một hôm kia tôi nằm mơ thấy ngôi nhà xưa tôi sống cùng bố mẹ ở Hà Nội trò chuyện cùng tôi, những bức tường, đồ nội thất kêu la - nhất là cửa sổ, chúng nó bảo tôi rằng vị trí của nó không nằm ở đây, quanh năm chẳng được mở mắt, bởi có mở mắt nó cũng chẳng được nhìn thấy gì ngoài bức tường tối om của nhà hàng xóm cách có chừng hai mét. Chẳng dám bước chân ra ban công vì sợ như bước sang nhà hàng xóm. Chúng nó ganh tị với những chị cửa sổ duyên dáng xinh đẹp mà tôi đang sống cùng hay tình cờ gặp trên đường, trên những đất nước tôi qua, tối về tôi nằm kể cho nó nghe kèm theo tiếng thở dài… Biết làm sao được! Hà Nội ngày càng đông đúc mà ai cũng muốn cố vươn ra cho thêm tí diện tích trong nhà.

Tôi nhớ nhung tha thiết những khung cửa sổ nan gỗ tròn mộc mạc của nhà bà ngoại, từ đó tôi có thể thấy cây ổi đang nghiêng mình đón nắng, đón gió lành. Bố tôi lâu lâu lại ngậm ngùi bảo giá mà hồi đó bố nghĩ sáng như bây giờ, nghiêng anh chàng tường đi chút xíu, không tham lam vài mét vuông đua ra ngoài, không rập khuôn mẫu, phá cách đi một chút, có đầu óc một chút… nói tóm lại là chịu khó học hỏi tìm tòi xa hơn, rộng hơn những gì thấy trên đường phố, nhà hàng xóm bấy giờ, và đừng có tự mình thiết kế bản vẽ không đầu không cuối. Hai mươi năm rồi còn gì, hồi đó hầu hết các ngôi nhà đều do gia chủ tự thiết kế sửa chữa, thật là một sai lầm rất lớn vì ngôi nhà nó sẽ gắn bó với cả một đời người, vì rất vất vả tốn kém mà để lại đầy rẫy những nuối tiếc. Hồi nhỏ và đến tận bây giờ tôi vẫn yêu những khuôn cửa sổ bởi đã thấm hiểu cửa sổ chính là một phần linh hồn của ngôi nhà, đó là chốn bình an ngắm nhìn khung cảnh mà nó trải ra và bất luận ở một góc độ nào - từ vật lý kiến trúc, thông gió, chiếu sáng đến những quan niệm về thẩm mỹ, phong tục, tập quán, kinh tế, văn hóa, lối sống - một cửa sổ đặt đúng chỗ sẽ tăng giá trị rất nhiều cho ngôi nhà bạn sống, nó khiến bạn thăng hoa những cảm xúc mãnh liệt.

Khung cửa sổ tự hào bảo tôi rằng nó vừa là nội thất đồng thời cũng là ngoại thất, là đoạn hữu cơ giữa không gian bên ngoài với bên trong ngôi nhà, là bức tranh sống động nhất mà con người có thể tạo ra cho mình và căn nhà của mình, nó cũng biết hít thở không khí, biết thay đổi màu sắc theo thời gian sáng trưa chiều tối, từ đó cũng thay đổi tầm suy nghĩ, tình cảm và tâm trạng của con người, nó thể hiện tầm vóc của người thiết kế, tư duy và trình độ văn hóa của gia chủ… Vâng, cửa sổ tạo ra thật nhiều những lý thú.

BÀI và ẢNH: KIM CHI

(KTNĐ số 07-2006)